معمر قذافي؛ روزگار سپري شده چاپ نامه الکترونیک

معمر قذافی رهبر متفاوت لیبی که پیش از این هیچ گاه پا به اجلاس سران در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نمی‌گذاشت و همواره می‌گفت که اعتقادی به این سازمان ندارد امسال رویه دیگری در پیش گرفت و نه تنها در اجلاس مجمع عمومی حاضر شد که نطق 5/1 ساعته‌ای نیز ایراد کرد و موجب شد برنامه سخنرانان بعدی را نیز با تاخیر برگزار شود. اخیراً رهبر لیبی شیوه حکومت داری خود را تغییر داده و رویکرد مثبتی در قبال غرب اتخاذ کرده است. (البته باز هم گفت که منشور سازمان ملل را قبول ندارد.) او از معدود رهبران قرن بیستم است که پا به قرن بیست و یکم گذاشته اما چندی است که دیگر نمی‌خواهد دشمن غرب شناخته شود هرچند عادت همیشگی خود را در پوشیدن لباس‌های متفاوت و تلاش برای جلب توجه و بیان کردن مطالب گاه بی‌سابقه و عجیب را ترک نکرده است.

 

 قذافی هنگامی که تهدیدات غرب علیه برنامه‌های هسته‌ای لیبی را بسیار جدی دانست ناگاه از آن دست شست و تمام قطعات پروژه‌های هسته‌ای را بار کشتی‌ها کرد و تحویل غرب داد. پس از چندی نیز تصمیم گرفت به قربانیان سانحه هوایی «لاکربی» غرامت بپردازد که عملاً به معنی پذیرش نقش لیبی در این اتفاق تروریستی بود. رهبر لیبی روابط خود را با غرب خصوصاً دو کشور اروپایی ایتالیا و فرانسه بسیار بهبود بخشید. کشور اول سال‌ها لیبی را در اشغال خود داشت و سفر نخست وزیر ایتالیا و بهبود رابطه با لیبی از نظر سابقه تاریخی بسیار با اهمیت تلقی می‌شد. درباره کشور دوم نیز می‌دانیم که علاقه وافری به قاره آفریقا و نفوذ در آن دارد و این گونه بود که پس از مدت‌ها یک رییس جمهوری فرانسه به لیبی سفر کرد. در ایران پس از انقلاب اما دو نوع نگاه نسبت به لیبی و شخص معمر قذافی وجود دارد. از یک سو فراموش نمی‌شود که لیبی اولین کشوری بود که دولت موقت انقلاب اسلامی در سال 1357 را به رسمیت شناخت و در جنگ با عراق نیز جانب ایران را گرفت که باتوجه به عضویت لیبی در اتحادیه عرب این موضع بسیار اهمیت داشت. از جانب دیگر متهم ردیف اول در ناپدید شدن امام موسی‌صدر رهبر شیعیان لبنان شخص معمر قذافی است و حتی بستگان رهبر ناپدید شده معتقدند که امام صدر همچنان زنده است و دنیا باید به قذافی فشار آورد تا او را آزاد کند. همین نگاه اخیر بود که سبب شد در دولت سیدمحمد خاتمی که همسرش خواهرزاده امام موسی صدر و معاون وزیر خارجه‌اش برادرزاده او بودند بدون این که به روابط استراتژیک جمهوری اسلامی و لیبی آسیب و لطمه‌ای وارد شود این قضیه پی‌گیری شود هرچند که به نتیجه‌ای نرسید. در دوران پس از اصلاحات نیز به خاطر سیاست متفاوت و تسلیم در برابر فشارهای غرب دیگر به لیبی اعتماد نمی‌شود. با این حال اظهاراتی که هر از گاهی درباره تجدید قدرت فاطمی‌ها در شمال آفریقا مطرح می‌کند در ایران انعکاس می‌یابد. در غیاب رهبرانی چون یاسر عرفات و فیدل کاسترو، حضور معمر قذافی در اجلاس اخیر یادآور قرن گذشته بود خصوصاً این که با اصرار بر سخنرانی طولانی یاد فیدل کاسترو را نیز با آن پرگویی‌ها و شعار دادن‌ها تازه می‌کرد. سال‌ها پیش اوریانا فالاچی خبرنگار مشهور ایتالیایی که اکنون دیگر در این دنیا نیست به عنوان آخرین پرسش از قذافی پرسید: «آیا شما به خدا اعتقاد دارید؟». رهبر لیبی که با آن همه داعیه مسلمانی از این سوال شوکه شده بود در پاسخ گفت: «روشن است. معلوم است که بله. البته که اعتقاد دارم. چرا چنین سوالی از من می‌کنید؟» و فالاچی پاسخ داد: «برای این که فکر می‌کردم شما خود، خدا هستید!»

 

کلیه حقوق قانونی این وب سایت متعلق به هفته نامه اميد جوان بوده و استفاده از مطالب آن تنها با ذکر منبع مجاز است